ONDERNEMER in the Picture BALKENENDE HOVENIERS
"Wij willen de klantgedachte in de tuin weerspiegelen"
"Als klein jongetje was ik altijd met planten bezig. Ik hield van in de aarde wroeten. Mijn vader wilde dat ik aannemer zou worden, maar ik heb toch de hoveniersopleiding gekozen", vertelt Arjan Balkenende. Inmiddels is hij 23 jaar eigenaar van Balkenende Hoveniers: een vernieuwend bedrijf in duurzaam tuinontwerp, -aanleg en -onderhoud,
Het bedrijf van Balkenende ligt in de zuidwestelijke punt van de Haarlemmermeerpolder. verscholen in de groene landerijen tussen Abbenes en Lisserbroek. Zijn bedrijf heeft een oppervlakte van 10.000 vierkante meter en Arjan wil daar zijn klanten laten voelen wat een tuin eigenlijk is Hij lacht en gebaart trots om zich heen: "Nieuwe klanten nodig ik altijd eerst hier uit. Ze moeten de sfeer van het bedrijf proeven. Dit is geen glimmende showroom, maar een landelijke omgeving. In hun eigen tuin raken mensen geïrriteerd door de dingen die ze niet mooi vinden. Het tuinplezier begint pas echt als we hier de eerste gesprekken voeren. En als het gevoel klopt, dan kunnen we verder praten."
In het kantoor van Balkenende Hoveniers heerst een ongedwongen, prettige sfeer. Her en der liggen tuintijdschriften en staan stapels boeken over hetzelfde onderwerp. Op de grote kantelbare tekentafels worden de tuinontwerpen uitgedacht en uitgewerkt, en op het digitale schoolbord aan de muur kan de klant zijn ontwerp tot in detail bestuderen. De showroom en de kassen tonen voorbeeldtuinen, of delen ervan, op ware grootte.
Een tuinarchitect moet een goede luisteraar zijn. "Kunnen begrijpen wat mensen zeggen is het allerbelangrijkste van mijn vak. Hun wensen moet ik vertalen in een thema: wordt het een jarendertigtuin, een loungetuin, een stadstuin? Vaak herken je in tuinen de handtekening van een bepaalde hovenier of tuinontwerper. Ze hebben dan weer hun kunstje gedaan. Ik wil juist de klantgedachte in de tuin weerspiegelen. Natuurlijk moet je wel zorgen dat je creatiever bent dan de klant en dat jij de ruimte efficiënter benut dan de klant tot dan toe gedaan heeft", legt Arjan uit.
Een tuin was vroeger gewoon het pad dat naar de voordeur of de schuur leidde, met gras en rozen aan de zijkanten, tegenwoordig is een tuin een gebruiksruimte. "Vroeger keek je naar een tuin, nu doe je er iets mee. Zelfs de gemeentegazons waren vroeger keurige, maar onbenutte grasvelden met zo'n gietijzeren hekwerkje eromheen. Nu zijn het trapveldjes, zonneweides of hondenlosloopplaatsen." In die nieuwe tuinbeleving zijn mode en trends ook belangrijk geworden. Comfortabele en stijlvolte vlechtwerk bankenstelten hebben de ongemakkelijke witte plastic klapstoelensets van het gazon verdrongen.
Arjan behoort tot de echte vernieuwers in zijn branche. Toen hij meewerkte aan de reality tv-programma's De Gouden Kooi en Big Brother was zijn uitdaging een tuin te creëren met producten waarvan de 'kijker later zou denken 'hé laat ik dat programma nog eens kijken, want hoe zag dat of dat er ook alweer uit?'. "Zo heb ik die grote witte plantenpotten en lazyboys (zitzakken, red.) in de kijker gezet. Dat was absoluut iets nieuws, iets anders dan kussens en hangmatten. En het mooie is dat door deze tv-programma's jongeren de tuin hebben ontdekt. Zij vonden die tuin eigenlijk altijd maar suf, want daar zaten hun ouders. Sinds die programma's hebben hoveniersbedrijven een hele nieuwe doelgroep te pakken; jongelui die in de tuin lekker willen chillen." De tuin is bovendien in de loop der jaren een verlengstuk van de huiskamer geworden.
Bij het ontwerp van een tuin houdt Arjan daarom steeds meer rekening met de binnenkant van het huis. "ik werk vaak samen met woonstyliste Sonja Touw. Eigenlijk zit ik bij voorkeur al in de beginfase van een bouwproject met architecten en aannemers om tafel om het thema van buiten en binnen zo goed mogelijk met elkaar te verbinden. Huizen worden nogal eens gekocht zonder na te denken over de inrichting van het stuk grond dat er ook nog bij hoort. Men ontdekt dan pas laat dat er geen goed uitzicht is op de tuin, of dat de lichtval te wensen overlaat."
Een goede tuin is zo ontworpen dat het thema en de investering minimaal twintig jaar meegaan. In een Haarlemmermeerse tuin zet je dus geen planten die slecht tegen wind kunnen De hoeveelheid tijd die iemand aan z'n tuin wil besteden en de manier waarop men de tuin gaat gebruiken zijn ook bepalende factoren in een ontwerp. "Het verschilt nogal of iemand vijf minuten per week kan tuinieren, of zes uur.
Dat werkgedrag van de klant is cruciaal. Ook andere details zijn belangrijk. Is het een tuin voor een gezin met kinderen? Zo ja, welke leeftijd hebben die kinderen? Want voor een gezin met pubers moet je loungeplekken inrichten of ruimtes waar bijvoorbeeld aan brommers gesleuteld kan worden." Voor Arjan kan het niet gek genoeg. Wil iemand een kunstgras minigreen in de tuin, dan kan dat. Een verzonken spabad of schutting met daklamellen? Prima.
"Ik krijg soms bijzondere verzoeken Laatst vroegen ze me of ik binnen één dag een tuin kon ontwerpen voor het tv-programma Secret Story, die een paar dagen daarna in Portugal moest worden aangelegd. Alle materialen, inclusief mijzelf, werden in een mum van tijd ingevlogen. Van de ene op de andere dag stond ik met een hele club Portugezen een tuin te bouwen. Ja, ik heb een dynamisch vak", lacht Arjan.
De hovenierssector groeit, maar toch blijven een prachtig tuinontwerp en de aanleg ervan voor velen een luxeproduct. Balkenende Hoveniers heeft dat in de kredietcrisis ervaren, "ik heb nu tien man in dienst. In de hoogtijdagen voor de kredietcrisis waren dat er twintig. Ik ben positief, want het trekt weer aan. De BuitensteBinnen-dagen afgelopen mei waren drukbezocht. Die dagen waren een belangrijke graadmeter, want mensen lijken weer te willen investeren." Arjan heeft zijn bedrijf zo groot kunnen maken dankzij ondernemend denken, "ik maak weken van 60 uur en ben een echte vakman. Maar je kunt niet altijd blijven vastzitten in je eigen vakmanschap, je moet daarbuiten durven denken en handelen. Om te groeten is een commerciële instelling noodzakelijk en moet je een geoliede bedrijfsvoering hebben. Voor de klant behoort een tuin vanaf ontwerp tot en met onderhoud een zorgeloos proces zijn. Tuinen zijn plezier. Daar zorg ik voor."
TEKST: CORNELIE KREITEMEIER Beeld: ROB JOORE